Gerekli Belgeler

İHRACAT İTHALAT İÇİN GEREKLİ BELGELER

BELGELER (KISACA)


Dış ticarette kullanılan belli başlı belgeler ve kısaca açıklamaları aşağıda listelenmiştir:

A.T.A KARNESİ 
Uluslararası terminolojide "A.T.A Carnet"; Eşyaların gümrük vergisine tabi olmadan geçici kabulüne imkan sağlayan ve milli gümrük belgesi yerine kullanılmak üzere düzenlenen belgedir. 

ANALİZ RAPORU
Uluslararası terminolojide "Certificate of Analysis"; Tahlil gerektiren, özellikle gıda ve kimyasal maddeler için gerekli olan rapordur.

A.TR. DOLAŞIM BELGESİ
Uluslararası terminolojide "Movement Certificate"; Türkiye ile Avrupa Birliği’nde serbest dolaşımda bulunan eşyanın Katma Protokol’de öngörülen tercihli rejimden yararlanabilmesi için ihracatçı ülke yetkili kuruluşlarınca düzenlenen belgedir.

BİTKİ SAĞLIK SERTİFİKASI
Uluslararası terminolojide "Phytosanitary certificate"; Bitki veya bitkisel ürünlerin tehlikeli hastalık, zararlı maddeler, ilaç kalıntıları içermediği ve haşereden korunmuş olduğunu gösteren belgedir.

ÇEKİ LİSTESİ
Uluslararası terminolojide "Weight List"; Malların yüklendiği taşıtlar itibariyle her birim, paket, çuval vb. ağırlığının ayrıntılı gösterildiği listedir.

KOLİ/AMBALAJ LİSTESİ
Uluslararası terminolojide "Packing List"; İhraç edilecek ürünlerin ambalajı, her bir kutu, balya veya çuvalın içinde neler olduğu ve yüklemeye konu kolilerin boyutları ve ağırlığı gibi detaylı bilgiler içeren listedir.

EUR.1 DOLAŞIM BELGESİ
Uluslararası terminolojide "Movement Certificate"; EFTA Ülkeleri , Türkiye ile Serbest Ticaret Anlaşması imzalamış olan diğer ülkeler ile ticarette ve Türkiye’nin Avrupa Birliği ile demir çelik ürünlerinde imzaladığı anlaşma kapsamı ürünlerin ticaretinde düzenlenen belgedir.

TİCARİ FATURA
Uluslararası terminolojide "Commercial Invoice"; Satılan malın cinsi, ismi, miktarı, birim satış fiyatı ve toplam bedeli gibi bilgileri gösteren mahallinde tanzim edilen kesin satış faturasıdır.

PROFORMA FATURA
Uluslararası terminolojide "Proforma Invoice"; Satıcı tarafından alıcıya gönderilen bir satış teklifi ya da ön fatura niteliğindedir.

KONSOLOSLUK FATURASI
Uluslararası terminolojide "Consular Invoice"; İhracatçı firmanın malını ihraç edeceği ülkenin konsolosluğundan temin edeceği boş fatura formunu doldurarak konsolosluğa tasdik ettiği faturalardır.

TASDİKLİ FATURA
Uluslararası terminolojide "Legalized / Certified Invoice"; İhracatçı firma tarafından yabancı alıcıya kesilmiş olan ticari faturanın, ithalatçı ülkenin konsolosluğu tarafından onaylanması sonucunda tasdikli fatura elde edilmiş olur.

NAVLUN FATURASI
Uluslararası terminolojide "Freight Invoice"; Navlun satıcı tarafından ödendiğinde düzenlenen taşıma ücretini de gösterir faturadır. Navlun tutarı mal bedeline dahil veya ayrı olarak gösterilebilir.

GÖZETİM BELGESİ
Uluslararası terminolojide ""Inspection Certificate"; Ticarete konu olan malın satış sözleşmesinde öngörülen koşullara uygunluğunu göstermek amacıyla bir gözetim şirketi tarafından hazırlanan belgedir.

GÜMRÜK BEYANNAMESİ
Uluslararası terminolojide "Customs Declaration Form"; İhracatta, Gümrük Mevzuatı uyarınca doldurularak ilgili ihracatçı birliği tarafından onaylanmasından sonra gümrük idaresine sunulan belgedir.

HELAL BELGESİ
Uluslararası terminolojide "Helal Certificate"; İslam ülkelerinin et ithalatında talep ettikleri, kesimlerin islami kurallara uygun olduğunu gösterir belgedir.

SEVK BELGESİ – KONŞİMENTO
Uluslararası terminolojide "Bill of Lading / Consignment Note"; İhracatçı ile nakliyeye konu olan malları belli bir noktadan diğerine taşıyacak olan taşıyıcı arasında yapılan taşıma sözleşmesidir.

DENİZ KONŞİMENTOSU
Uluslararası terminolojide "Marine / Ocean Bill of Lading"; Deniz taşımacılığında belge konusu malların taşınmak üzere teslim alındığını ya da yüklendiği kanıtlayan belgedir.

KARAYOLU TAŞIMA BELGESİ
Uluslararası terminolojide "Road Waybill"; Malların nakliyeci firma tarafından istenilen yere taşınmak üzere teslim alındığını gösteren belgedir.

KARMA TAŞIMA BELGESİ
Uluslararası terminolojide "Combined Billf of Lading"; Belgeye konu malların taşımasında birden fazla taşıma aracı sözkonusu olduğu durumlarda taşıyıcı tarafından yükletene verilen ve malların teslim alındığı yerden varış yerine kadar taşınacağını gösteren belgedir.

MENŞE ŞEHADETNAMESİ
Uluslararası terminolojide "Certificate of Origin"; Dış ticarete konu malların menşeini yani üretildiği ülkeyi gösteren belgedir.

ÖZEL MENŞE ŞEHADETNAMESİ – FORM A
Uluslararası terminolojide "Certificate of Origin"; Genel Preferanslar sisteminin sağladığı tavizli gümrük oranlarından yararlanılması için preferans tanıyan ülkelere yapılacak ihracatta düzenlenen menşe şehadetnamesidir.

RADYASYON ANALİZ BELGESİ
Uluslararası terminolojide "Radiation Certificate"; Tarım ürünlerin kabul edilebilir orandan fazla radyasyon içermediğini veya radyasyonsuz olduğunu kanıtlayan belgedir.

SİGORTA POLİÇESİ
Uluslararası terminolojide "Insurance Policy"; Sigortalı ile sigorta firması arasında yapılan sözleşme uyarınca sigortaya konu olan malın risklere karşı sigorta edildiğini kanıtlayan ve tarafların hak ve sorumluluklarını gösteren belgedir.

TIR KARNESİ
Uluslararası terminolojide "TIR Carnet"; 1959 yılında Cenevre'de imzalanan TIR sözleşmesine (Transit International Routier) üye olan ülkeler arasında uluslararası nakliyat yapan araçlar için kullanılan belgedir. 

HAVAYOLU TAŞIMA SENEDİ / HAVA KONŞİMENTOSU
Uluslararası terminolojide "Airwaybill"; Havayolu şirketlerince düzenlenen malların taşınmak üzere teslim alındığını gösteren belgedir.

İZİN BELGELERİ

GARANTI BELGESI

Garanti belgesi; satılan ürünün, ürünle birlikte verilen kullanma kılavuzuna göre kullanılmasına rağmen, garanti süresi içerisinde meydana gelebilecek ve garanti kapsamına giren arıza veya istenmeyen durumların, en az 2 yıl süre ile ücretsiz olarak garanti belgesi ekindeki listede yazılı servislerde tamirinin veya yenisi ile değiştirilmesinin yapılabileceğine ilişkin satıcının taahhüt ve yükümlülüklerini gösterir. Garanti belgesi satıcı için yükümlülük, alıcı içinse hak demektir ve tüketiciyi koruma amacıyla Sanayi Bakanlığı’nca verilen bir izin belgesidir.

Herhangi bir ürün için garanti belgesinin gerekliliği ürünün gümrük tarife istatistik pozisyonuna (GTİP) ve tanımına göre belirlenir. Ürün garanti belgesi gerektiriyorsa bu belgeyi almadan önce bu hizmetin verilebileceğini gösteren “Satış Sonrası Hizmetleri Yeterlilik Belgesi”nin alınması için gerekli servis ağının oluşturulması ve ilgili sözleşmelerin imzalanması gerekmektedir.

Kullanma kılavuzunun hazırlanması, servis ağının oluşturulması ve sözleşmelerin imzalanması, Sanayi Bakanlığı’ndan satış sonrası yeterlilik belgesinin alınması, TSE kayıtlarının yapılması ve benzeri işlemlere bağlı olarak garanti belgesinin çıkarılması süreci 1 hafta ile 2 ay arasında değişebilir.

Rekabet koşulları nedeniyle garanti belgesinin süresi satıcı firmalar tarafından arttırılabilir, ancak bu süre ürünün kullanım ömrünü aşamaz.

KONTROL BELGESI

Kontrol belgesi; ithalata konu malın cinsine göre tabi olduğu bakanlıklardan, ithalatı gerçekleştirebilmek için alınması gereken ve yalnızca tüzel kişiler tarafından alınabilecek (şahıs, limited veya anonim olabilir) bir izin belgesidir. Kontrol belgesi ilgili ürünün tanımına göre; Tarım, Sağlık ve Çevre Bakanlıkları ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nezdinde İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü’nden temin edilir. Belgenin alınabilmesi için ithalatı yapılacak ürün için ilgili bakanlığın dış ticaret işlemini gerçekleştiren taraflardan (ihracatçı ve ithalatçı) istediği belgelerin ibraz edilmesiyle başvuru yapılır. Herhangi bir sorunla karşılaşılmaması için, ürünün ihracatçı tarafından çıkışı ve ithal edileceği gümrüklü sahaya girişi gerçekleşmeden kontrol belgesinin başvurusu yapılmalıdır. Başvurunun sonuçlanması 1 gün ile 1 yıl arasında değişirken, belgenin geçerlilik süresi ilgili bakanlıkça 4, 6 veya 12 ay olarak belirlenir ve bu sürenin sonunda ithalata devam edilecekse belge daha fazla kullanılamayacağı için yeni kontrol belgesine başvurulur.

Kontrol belgesi aslı; ürünün gümrüklü sahaya girişi gerçekleştikten sonra, varsa diğer gerekli belgelerle beraber, gümrük müdürlüğüne ibraz edilerek ürünün ithalatı gerçekleştirilir.
Gıda, kimyasallar, kozmetik, sağlık ürünleri, hurda ve benzeri birçok ürün çeşidi için ilgili bakanlıklardan kontrol belgesi alınması gereklidir.

Örnek:
Canlı hayvan ithalatı yapmak isteyen bir ithalatçı Tarım Bakanlığı’ndan kontrol belgesi almak zorundadır. İthalatçı; kontrol belgesine başvurmadan önce yurt dışındaki tedarikçisini ve ithal etmek istediği hayvanları kesin olarak belirledikten sonra Tarım Bakanlığı’na proforma fatura ile başvurur. İhracatçıyı ve ithalata konu hayvanları yerinde incelemesi için bakanlıkça gönderilen heyetin uygun bulması halinde kontrol belgesi düzenlenir.

TSE BELGESI

Türk Standardlarına Uygunluk Belgesi; Türk Standardı bulunan konularda, İmalata Yeterlilik Belgesi almaya hak kazanmış firmaların söz konusu ürünlerinin ilgili Türk Standardına uygunluğunu belirten ve aktedilen sözleşme ile TSE Markası kullanma hakkı verilen firma adına düzenlenen ve üzerinde TSE Markası kullanılacak ürünlerin ticari Markası, cinsi, sınıfı, tipi ve türünü belirten, geçerlilik süresi bir yıl olan belgedir.

TSE Markası; üzerine ve/veya ambalajına konulduğu ürünlerin ilgili Türk Standardına uygun olarak imal edilip piyasaya arz edildiklerini belirten ve akdedilen sözleşme çerçevesinde kullanılabilen, 556 sayılı Markaların Kullanılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye göre beş ayrı tipte tescil edilen monogramlardır.

TSE Hizmet Belgelendirmesi; tüketiciye sunulan hizmetlerin ilgili Türk Standardı veya kriterlere uygun olduğunu gösteren belgelendirmedir. Uygunluğun tespit edilmesi durumunda kuruluşlara verilen belge ise Hizmet Yeterlilik Belgesidir.
TSEK Kalite Uygunluk Belgesi; Türk standartları bulunmayan konularda İmalata Yeterlilik Belgesi almaya hak kazanmış firmaların söz konusu ürünlerinin ilgili uluslararası standartlar, benzeri Türk standartları, diğer ülkelerin milli standartları, teknik literatür esas alınarak Türk Standartları Enstitüsü tarafından kabul edilen Kalite Faktör ve Değerlerine uygunluğunu belirten ve akdedilen sözleşme ile TSEK Markası kullanma hakkı verilen firma adına düzenlenen ve üzerinde TSEK Markası kullanılacak ürünlerin ticari Markası, cinsi, sınıfı, tipi ve türünü belirten geçerlilik süresi bir yıl olan belgedir.

TSEK Markası; üzerine ve/veya ambalajına konulduğu ürünlerin Türk standartları Enstitüsü tarafından kabul edilen Kalite Faktör ve Değerlerine uygun olarak imal edilip piyasaya arz edildiklerini belirten ve akdedilen sözleşme çerçevesinde kullanılabilen, 556 sayılı Markaların Kullanılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye göre dört ayrı tipte tescil edilen monogamlardır.

Türk Standartları Enstitüsü resmi internet sitesinden "ürün belgelendirme" başlığına ve oradan da belge alınmak istenen ürüne göre sektörel belgelendirme müdürlüklerine ait sayfaya ulaşılıp başvuru formu indirildikten sonra bu form doldurularak ekleri ile birlikte eksiksiz olarak TSE'ye elden veya posta yolu ile gönderilmek suretiyle başvuru işlemi gerçekleştirilebilir. Profesyonel olarak aracılık hizmetleri veren dış ticaret danışmanlık firmalarına vekalet verilmesi suretiyle de başvuru gerçekleştirilebilir…